Stare odpowiedzi przestały działać, a nowe jeszcze się nie uformowały. I co teraz? Możesz stać w miejscu i udawać, że wszystko jest pod kontrolą, albo zaryzykować i przecisnąć się przez ciasną, niewygodną szczelinę w dotychczasowym myśleniu.
Pęknięcie rzadko przychodzi w wygodnym momencie.
To stan niepewności, który łatwo pomylić z porażką. W rzeczywistości bywa początkiem poznania.
Psychologia od dawna opisuje podobne zjawisko jako napięcie między tym, co myślimy, a tym, czego doświadczamy. Gdy nasze przekonania przestają pasować do faktów, pojawia się dysonans poznawczy. Człowiek chce go zmniejszyć: może zaprzeczyć zmianie, wrócić do znanych schematów albo dopuścić możliwość, że dotychczasowy sposób myślenia był zbyt ciasny. Właśnie tu zaczyna się przełom.
Pęknięcie nie niszczy myślenia. Ono pokazuje jego granice. Ujawnia miejsca, w których nadmierna analiza zastąpiła działanie, lęk podszył się pod rozsądek, a rutyna zaczęła udawać bezpieczeństwo. Każde głębokie pytanie najpierw narusza zastany porządek, zanim stworzy nowy.
Odkrywanie siebie w działaniu
Badania nad poczuciem własnej skuteczności pokazują, że wiara w możliwość działania wpływa na wytrwałość, odporność i osiąganie celów. Prof. Albert Bandura zdefiniował poczucie własnej skuteczności jako wiarę w zdolność kontrolowania własnego funkcjonowania i wydarzeń wpływających na życie. Poczucie własnej skuteczności może stanowić podstawę motywacji, dobrego samopoczucia i osobistych osiągnięć. Nie odkrywamy więc siebie wyłącznie przez namysł. Odkrywamy siebie w działaniu.
Podobnie działa nastawienie na rozwój. Gdy uznajemy, że zdolności można rozwijać przez wysiłek, praktykę i uczenie się, trudność przestaje być dowodem braku talentu. Staje się informacją. Pęknięcie w myśleniu może wtedy zamienić się w przejście od „nie potrafię” do „jeszcze nie wiem, jak”.
TEDx Łódź to nie jest bezpieczny wykład od linijki – to proces, w którym na nowo odkrywasz siebie. Masz w sobie dość odwagi, by zerwać z rutyną i zacząć pytać?
